Блогоо саначихжээ. Завгүй гэсэн ганцхан үгээр өөрийгөө гинжилчихээд Цонхоороо шагайхгүй бас л удчихжээ. Чибагийн Хавдар судлалын төвд хийсэн богино хугацааны дадлага дууссанаас хойш жаахан амраад авлаа. Үнэндээ завгүй биш завтай байгаа л даа. Давгаа аваргын түрүүлсэн башё үзэж цөсөө хөөргөн баярласан, хүүхдийн эмнэлэгт хийдэг сайн дурын ажлаа нэг ч таслаагүйгээр барахгүй нэмээд хуралд хүртэл оролцоод авсан гэж байгаа. Бас багштайгаа хамт өнгөрсөн лхагва гаригт “Хикикомори” буюу өрөөндөө бүгж өөрийгөө нийгмээс тусгаарлах хам шинж гэж орчуулах юмуу даа хөгжилтэй оронд тохиолддог сэтгэцийн гаралтай хам шинж бүхий хүүхдүүдийг нийгэмшихэд нь туслах зорилгоор зохион байгуулагдсан хуралд оролцож амжсан. Их олон хүний яриа сонсон, чихээ онгойлгож аваад сэтгэл хангалуун харьсан. Дараа нь энэ тухай блогтоо оруулчих юмсан даа. Аа бас тийм дунд сургуулийн 2-р ангийн хүүхдүүдэд монголын тухай хичээл орсон. Уг нь зураг дарсан юмсан, нөхөж заавал оруулнаа. Болоогүй ээ, Эдогийн үед хэрэглэж байсан ихэс дээдсийн сүйх тэрэгний үзэсгэлэн үзсэн юм байна. Чамин гэж жигтэйхэн юм билээ, даанч зураг дарах хориотой байсан.
Даваа гаригаас эхлээд ахиад сар орчим ширүүн тэмцэл эхлэнэ.
Нээрээ хийморлог монголдоо амралтаараа харих өдөр хэзээ мөдгүй ойртсоор л байна даа.
Saturday, February 7, 2009
Monday, December 29, 2008
Дадлагажиж байна
Ойрд ЦОНХ-оороо шагайх зав муутайхан байлаа. Тиймээс өнгөрсөн боловч зул сарын баярын халуун мэндийг хүргэе. Цоомий нь Чиба хотын Хавдар судлалын төв буюу Chiba cancer center-т 1 сарын хугацаатай дадлага хийж байгаа юм.
Өглөө 8.30-д шуурхай хуралтай, дараа нь 10 цаг болтол үзлэгтэй. 10 цагаас 11.30 болтол нэмэлт үзлэг болон жижиг мэс ажилбартай. Цаг гарвал багш эмчээсээ 12 болтол ойлгоогүй юмаа асууж шавар хаадаг юм. Дараа нь 13.30 болтол удийн хоол идвэл идчихээд номын санд ороод суучихна даа.
13.30 д эргээд сувилагч нарийн ээлж солигдох тул үдийн шуурхай хуралтай гэсэн үг. Энэ хурал дуусахаар би өөртөө зориулж гаргасан миний цаг буюу өвчтөнгүүдтэй ярилцах цаг. Хэдийгээр аймшигт хавдар өвчингөөр шаналж байгаа боловч намайг ирэхийг хүлээгээд сууж байдаг миний хайртай хүмүүс байгаа гэж байгаа. Их олон юмны тухай яринаа. Би эх орныхоо тухай ярих хамгийн их дуртай, тэд нар маань ч гэсэн сонирхож асууж өгнө дөө. Эдгээд танай монголруу аялалаар явахсан гэсэн хүн хүртэл байгаа.
4 дэхэд 14 цагаас сайн дурын ажилтнууд ирж кофе болон цай тараадаг юм. 2 болон 3 дахьд 14 цагаас music therapy . Мэрэгжлийн төгөлдөр хуурчтай хамт дуулж гарна даа.
Эмч багш маань завгүй бол би өөрийгөө аргалж байгаад удийн цайгаар захиалсан CD үзэхээр номын санруу марш.
Ойрд иймэрхүү хуваарьт орчихсон зав муутай байна оо.
Оноос өмнө дахиж орж ирэхийг бодноо, юу гэсэн шинэ оны халуун мэндийг хүргэж , аз жаргал хамгийн гол нь ЭРҮҮЛ ЭНХ-ийг хүсэе.

Өглөө 8.30-д шуурхай хуралтай, дараа нь 10 цаг болтол үзлэгтэй. 10 цагаас 11.30 болтол нэмэлт үзлэг болон жижиг мэс ажилбартай. Цаг гарвал багш эмчээсээ 12 болтол ойлгоогүй юмаа асууж шавар хаадаг юм. Дараа нь 13.30 болтол удийн хоол идвэл идчихээд номын санд ороод суучихна даа.
13.30 д эргээд сувилагч нарийн ээлж солигдох тул үдийн шуурхай хуралтай гэсэн үг. Энэ хурал дуусахаар би өөртөө зориулж гаргасан миний цаг буюу өвчтөнгүүдтэй ярилцах цаг. Хэдийгээр аймшигт хавдар өвчингөөр шаналж байгаа боловч намайг ирэхийг хүлээгээд сууж байдаг миний хайртай хүмүүс байгаа гэж байгаа. Их олон юмны тухай яринаа. Би эх орныхоо тухай ярих хамгийн их дуртай, тэд нар маань ч гэсэн сонирхож асууж өгнө дөө. Эдгээд танай монголруу аялалаар явахсан гэсэн хүн хүртэл байгаа.
4 дэхэд 14 цагаас сайн дурын ажилтнууд ирж кофе болон цай тараадаг юм. 2 болон 3 дахьд 14 цагаас music therapy . Мэрэгжлийн төгөлдөр хуурчтай хамт дуулж гарна даа.
Эмч багш маань завгүй бол би өөрийгөө аргалж байгаад удийн цайгаар захиалсан CD үзэхээр номын санруу марш.
Ойрд иймэрхүү хуваарьт орчихсон зав муутай байна оо.
Оноос өмнө дахиж орж ирэхийг бодноо, юу гэсэн шинэ оны халуун мэндийг хүргэж , аз жаргал хамгийн гол нь ЭРҮҮЛ ЭНХ-ийг хүсэе.
Wednesday, October 29, 2008
Кимчиний амт

Ойрд дүү бид хоёр жаахан эдийн засгийн хямралд орчихоод байгаа юм. Токиод амьдарлын өртөг өндрийг хэлэх үү хөдөлбөл л мөнгө урсаж өгнө. Эдийн засаг болон эрүүл мэндийн нөхцлөө бодож аль болох гэртээ хоол хийж идэхийг хичээх боловч тийм зав гарахгүй байх нь элбэг. Уржигдар дүүгээ өдөржин номын санд сууна гэхээр нь 1000 иэн өгөөд, хоосон битгий байгаарай, өдөр заавал хооллохыг хатуу сануулав. Миний түрийвчинд ч гэсэн тэр орчим л үлдсэн байх. Гэртээ ирээд явах гэсээр байтал их цаг зарцуулах учир би бас номын сандаа сууж байгаад ажилдаа явчихья гэж бодсон юм. Дүү хамт гэрээс гарья гэсэн боловч би яарч байсан болохоор түрүүлээд гарлаа. Гараад зам товчлоод худалдааны гудмаар гүйж байтал:
-Гар хийцийн амттай кимчи аваарай гэх дуу сонсогдов. Японд замаар ямар мөрөөрөө явж болох биш үргэлж шахуу л иймэрхүү зүйл сонсдог. Гэвч нэгэн бяцхан хүү газар суучихсан өвөө нь бололтой нэгэн өвгөн гар дээрээ хэдхэн ширхэг гялгар ууттай кимчи тавьчихсан зогсож байлаа. Хүү байн байн өвөөрүүгээ харна. Хариуд нь өвгөн энэ кимчи зарагдахаар ... гэх шиг харцаар харах ажээ.Гадаа хүйтнийг хэлэх үү, хажуугаар нь үнэндээ зүгээр өнгөрчихөж чадсангүй өөрийн эрхгүй гар түрүүвчрүү яваад оронд нь гялгар ууттай кимчи миний хэдэн номыг түлхэн зайчилсаар цүнхэнд орж ирлээ. Тэрхэн үед кимчи иддэггүйгээ бодох зав ч байсангүй цаашаа гүйлээ. Өдөржингөө ууттай кимчигээ үүрсээр орой ядарч, өлсөж ходоод наалдах шахсан амьтан гялс усанд орчихоод тараг уучих санаатай хөрөгч онгойлготол өнөөх кимчи маань урдаас намайг идэхүү гэсэн шиг хамгийн урд нь байж байлаа. Энэ дүүгүү яахаараа миний цүнхийг уудлачихдаг байнаа. Юу хайсан юм болоо гээд уур хүрээд явчихав. Надтай зөрөөд усанд орсон дүүгээ өрөөнд орж ирэнгүүт
- Би андуураад чиний ямар нэг юмыг аваад явчихсан байна уу гэвэл дүү гайхаж:
-Ямар юм, тэгэж үү гэх нь тэр.
-Аа, чамайг миний цүнхнээс кимчи гаргачихсан байхаар уудлаж юм хайжээ гэж бодохгүй юу.
-Кимчи юу , би өдөр авсан юм. Яалаа гэж би цүнхийг чинь уудлаж байх юм. Та бас кимчи аваа юу.
Ингэж дүү бид хоёр байгаа мөнгөөрөө нэг газраас кимчи аваад өдөржин хоёр талд кимчигээ үүрсээр орой өлсөж ядарсан хоёр юм гэртээ орж ирсэн юм байжээ. Дүү бас кимчи иддэггүй юм. Гэвч хоёулаа будаа агшаагаад кимчитэйгээ холиод идлээ. Амттай байсан шүү. Будаатай кимчи идэж юм дуугарахтайгаа болсон дүү маань :
- Бид хоёрын кимчи авсан мөнгөөр өвөө хүүдээ гоё юм авч өгсөн байхаа тээ гэж хэлсэн чинь өөрийн эрхгүй дүүгээ үнсмээр санагдаад.
-Гар хийцийн амттай кимчи аваарай гэх дуу сонсогдов. Японд замаар ямар мөрөөрөө явж болох биш үргэлж шахуу л иймэрхүү зүйл сонсдог. Гэвч нэгэн бяцхан хүү газар суучихсан өвөө нь бололтой нэгэн өвгөн гар дээрээ хэдхэн ширхэг гялгар ууттай кимчи тавьчихсан зогсож байлаа. Хүү байн байн өвөөрүүгээ харна. Хариуд нь өвгөн энэ кимчи зарагдахаар ... гэх шиг харцаар харах ажээ.Гадаа хүйтнийг хэлэх үү, хажуугаар нь үнэндээ зүгээр өнгөрчихөж чадсангүй өөрийн эрхгүй гар түрүүвчрүү яваад оронд нь гялгар ууттай кимчи миний хэдэн номыг түлхэн зайчилсаар цүнхэнд орж ирлээ. Тэрхэн үед кимчи иддэггүйгээ бодох зав ч байсангүй цаашаа гүйлээ. Өдөржингөө ууттай кимчигээ үүрсээр орой ядарч, өлсөж ходоод наалдах шахсан амьтан гялс усанд орчихоод тараг уучих санаатай хөрөгч онгойлготол өнөөх кимчи маань урдаас намайг идэхүү гэсэн шиг хамгийн урд нь байж байлаа. Энэ дүүгүү яахаараа миний цүнхийг уудлачихдаг байнаа. Юу хайсан юм болоо гээд уур хүрээд явчихав. Надтай зөрөөд усанд орсон дүүгээ өрөөнд орж ирэнгүүт
- Би андуураад чиний ямар нэг юмыг аваад явчихсан байна уу гэвэл дүү гайхаж:
-Ямар юм, тэгэж үү гэх нь тэр.
-Аа, чамайг миний цүнхнээс кимчи гаргачихсан байхаар уудлаж юм хайжээ гэж бодохгүй юу.
-Кимчи юу , би өдөр авсан юм. Яалаа гэж би цүнхийг чинь уудлаж байх юм. Та бас кимчи аваа юу.
Ингэж дүү бид хоёр байгаа мөнгөөрөө нэг газраас кимчи аваад өдөржин хоёр талд кимчигээ үүрсээр орой өлсөж ядарсан хоёр юм гэртээ орж ирсэн юм байжээ. Дүү бас кимчи иддэггүй юм. Гэвч хоёулаа будаа агшаагаад кимчитэйгээ холиод идлээ. Амттай байсан шүү. Будаатай кимчи идэж юм дуугарахтайгаа болсон дүү маань :
- Бид хоёрын кимчи авсан мөнгөөр өвөө хүүдээ гоё юм авч өгсөн байхаа тээ гэж хэлсэн чинь өөрийн эрхгүй дүүгээ үнсмээр санагдаад.
Иш дүү минь улам л эгчтэйгээ адилхан болоод байх юм, хэзээ нэг том болно доо чи минь.
Saturday, October 25, 2008
Өнөөдөр
Tuesday, October 14, 2008
Төгөлдөр

Төгөлдөр энэ орой анхны болзоондоо явах гэж яарсан арван наймт шиг л догдлоно. Хувцасны шкафаа нээн хамаг аятайхан гэсэн болгоноо ээлжлэн сольж өмсөж үзэв..Тэгээд жилийн өмнө Германд семенарт оролцохоор явахдаа авсан дэгжин хослол энэ үдшийн болзоонд зориулагдсан юм шиг сайхан зохилоо. Үсээ хичээнгүйлэн гельдэж хэв оруулаад толиндоо харвал ханхүү дүрээрээ зогсож байх нь тэр. Одоо ганцхан эр хүний нууцлаг бөгөөд түрэмгий байдлыг илтгэсэн үнэртэн хэрэгтэй. Дэлхийн хамгийн тансаг дэлгүүрийн лангуун дээрээс л олж харж чадах үнэртний цуглуулга Төгөлдөрт байдагч энэ үдэш тэрээр байгалийн үнэртээ найдахыг илүүд үзлээ. Дурласан эр хүн хайртай бүсгүйнхээ дэргэд байхад үнэртдэг үгээр дүрслэх аргагүй тийм үнэр. Энэ тухай бусад хүн сонсоогүй, бүр ийм үнэр байдаггүй ч байж магад. Гэвч Саруул түүнийг сайхан үнэртэй гэдэг юм. Харин өөр бусад хүн түүний тэрхүү сайхан үнэрийг хэзээ ч үнэртэж чадахгүй биз ээ... .
Төгөлдөр цагаа харвал яг 5: 3О.
Тэр Саруултай 6:30-д уулзахаар болзсон шүү дээ. Тэгээд грашаа онгойлгон ганган цагаан бенз машинаа гарган уналаа. Мэдээж цагаан морьт ханхүү мэтээр өөрийгөө төсөөлнө. Үнэндээ бол цагаан морьт ханхүү гэж байдаг бол Төгөлдрийг хараад өөрийгөө голохоор харагдаж байгааг тэр мэдэхгүй байсан нь дээр боловуу. Шинэхэн бенз машины арын мөнгөлөг бүрээстэй суудалд алтан шаргал туузаар ороосон яг 25 ширхэг улаан сарнай үзэсгэлэнт Саруулыг нь хүлээн тэсэн ядах мэт хагжмийн эгшгэнд ганхах ажээ. Хэдийгээр ажил тарах цаг боловч үргэлж бөглөрөөстэй байдаг Улаанбаатарын зүүн хэсэг болох Шархадруу явдаг замын бөглөрөө өнөөдөр ер бусын чөлөөтэй байлаа. Замын турш хайртынхаа тухай бодсоор бүхээгтэй хар машин Төгөлдрийг мөр алдахгүй дагаж байгааг тэрээр анзаарсангүй ээ. Цаг 6:00 ч болоогүй байхад тэр аль хэдийн Саруулынхаа ажлын үүдэнд ирлээ. Өнөөдөр Төгөлдрийн сэтгэлт бүсгүй Саруулын төрсөн өдөр. Хайртай бүсгүйдээ гэрлэх санал хэрхэн тавихаа Төгөлдөр хагас жилийн өмнөөс төлөвлөсөн юм. Тэгээд Саруулын төрсөн өдрийг хүлээсэн нь өнөөдөр. Цаг 6.30 болох хүртэл Төгөлдөр сүйн бөгжөө гартаа барьчихсан: “Надтай гэрлээч” гэж хэдэн янзаар хэлж үзлээ. Тэд үерхээд хэдэн жилийг ардаа орхисон ч Төгөлдрийн зүрх Саруулыгаа харахаараа тэртээ таван жилийн өмнө цас бударсан өвлийн намуухан үдэш автобусны буудал дээр бодолд дарагдан зогсож байсан үзэсгэлэнт нэгэн охинд анхны харцаар дурлан зүрх нь түг түг цохилж байсантай адилхан булгилдагсан.
... Эмнэлгийн хаалга сэвхийн онгойж Саруулын даашинзны хормой цухуйх нь тэр. Төгөлдөр хайртыгаа тосохоор яаран машинаас гарлаа. Гэнэт Төгөлдрийн нүүр халуу оргин тэсэхүйеэ хүчтэй өвдөж нүдэнд нь юм харагдахаа болив. - Төгөлдрөө гэх Саруулынх нь дуу чихэнд нь тэртээ хол сонсогдон тэрээр ухаан балартлаа. Хэр хугацаа өнгөрснийг бүү мэд Төгөлдөр сая сэргэж толгойгоо өндийлгөлөө. Хар шилтэй хоёр булиа залуу Төгөлдрийн гарыг ард нь зөрүүлэн хүлж бас нэг нь хэвлийрүү нь хүчтэй тийрлээ.
Төгөлдөр шүдээ зуун хайрт Саруулынхаа зүг харвал түүнийг ч бас хэдэн залуус барьчихсан Саруулын нүднээс нулимс бөмбөрөн урсаж байлаа.
Төгөлдөр хөдөлж, бүр дуугарч ч чадсангүй ээ.
- Бурхан минь, намайг яасан ч яахав, гагцхүү Саруулыг минь орхиоч би гуйя. Юу хүссэн бүхнийг чинь би өгье. Төгөлдөр эцсийн хүчээ шавхан хоёр гараа мултлах гэж оролдлоо.
... Тэр сэтгэцийн эмнэлгийн төмөр орон дээр хүлээстэй тийчлэн номхотгох цамцнаасаа мултрах гэж тэмцэж байгаагаа өөрөө мэдсэнгүй, ер нь хэзээ ч мэдэхгүй ээ.
-Саруул эмчийг дуудаарай, Төгөлдөрийн догшрол эхэллээ гэх сувилагч залуугийн дуу Шархадны хурцын эрэгтэй тасгийг цочоолоо. Саруул эмч яаран гүйсээр өрөөнд орж ирэв. Удалгүй Төгөлдөрт тайвшруулах тариа хийлээ. Төгөлдөрийн нүд анилдаж, хайрт Саруул нүдэнд нь дахин үзэгдэн, бүр халуун амьсгаа нь түүний чихийг төөнөн гижигдэнэ. Надтай гэрлээч..., надтай гэрлээч... . Төгөлдөр гүн нойронд автжээ... .
Төгөлдөр цагаа харвал яг 5: 3О.
Тэр Саруултай 6:30-д уулзахаар болзсон шүү дээ. Тэгээд грашаа онгойлгон ганган цагаан бенз машинаа гарган уналаа. Мэдээж цагаан морьт ханхүү мэтээр өөрийгөө төсөөлнө. Үнэндээ бол цагаан морьт ханхүү гэж байдаг бол Төгөлдрийг хараад өөрийгөө голохоор харагдаж байгааг тэр мэдэхгүй байсан нь дээр боловуу. Шинэхэн бенз машины арын мөнгөлөг бүрээстэй суудалд алтан шаргал туузаар ороосон яг 25 ширхэг улаан сарнай үзэсгэлэнт Саруулыг нь хүлээн тэсэн ядах мэт хагжмийн эгшгэнд ганхах ажээ. Хэдийгээр ажил тарах цаг боловч үргэлж бөглөрөөстэй байдаг Улаанбаатарын зүүн хэсэг болох Шархадруу явдаг замын бөглөрөө өнөөдөр ер бусын чөлөөтэй байлаа. Замын турш хайртынхаа тухай бодсоор бүхээгтэй хар машин Төгөлдрийг мөр алдахгүй дагаж байгааг тэрээр анзаарсангүй ээ. Цаг 6:00 ч болоогүй байхад тэр аль хэдийн Саруулынхаа ажлын үүдэнд ирлээ. Өнөөдөр Төгөлдрийн сэтгэлт бүсгүй Саруулын төрсөн өдөр. Хайртай бүсгүйдээ гэрлэх санал хэрхэн тавихаа Төгөлдөр хагас жилийн өмнөөс төлөвлөсөн юм. Тэгээд Саруулын төрсөн өдрийг хүлээсэн нь өнөөдөр. Цаг 6.30 болох хүртэл Төгөлдөр сүйн бөгжөө гартаа барьчихсан: “Надтай гэрлээч” гэж хэдэн янзаар хэлж үзлээ. Тэд үерхээд хэдэн жилийг ардаа орхисон ч Төгөлдрийн зүрх Саруулыгаа харахаараа тэртээ таван жилийн өмнө цас бударсан өвлийн намуухан үдэш автобусны буудал дээр бодолд дарагдан зогсож байсан үзэсгэлэнт нэгэн охинд анхны харцаар дурлан зүрх нь түг түг цохилж байсантай адилхан булгилдагсан.
... Эмнэлгийн хаалга сэвхийн онгойж Саруулын даашинзны хормой цухуйх нь тэр. Төгөлдөр хайртыгаа тосохоор яаран машинаас гарлаа. Гэнэт Төгөлдрийн нүүр халуу оргин тэсэхүйеэ хүчтэй өвдөж нүдэнд нь юм харагдахаа болив. - Төгөлдрөө гэх Саруулынх нь дуу чихэнд нь тэртээ хол сонсогдон тэрээр ухаан балартлаа. Хэр хугацаа өнгөрснийг бүү мэд Төгөлдөр сая сэргэж толгойгоо өндийлгөлөө. Хар шилтэй хоёр булиа залуу Төгөлдрийн гарыг ард нь зөрүүлэн хүлж бас нэг нь хэвлийрүү нь хүчтэй тийрлээ.
Төгөлдөр шүдээ зуун хайрт Саруулынхаа зүг харвал түүнийг ч бас хэдэн залуус барьчихсан Саруулын нүднээс нулимс бөмбөрөн урсаж байлаа.
Төгөлдөр хөдөлж, бүр дуугарч ч чадсангүй ээ.
- Бурхан минь, намайг яасан ч яахав, гагцхүү Саруулыг минь орхиоч би гуйя. Юу хүссэн бүхнийг чинь би өгье. Төгөлдөр эцсийн хүчээ шавхан хоёр гараа мултлах гэж оролдлоо.
... Тэр сэтгэцийн эмнэлгийн төмөр орон дээр хүлээстэй тийчлэн номхотгох цамцнаасаа мултрах гэж тэмцэж байгаагаа өөрөө мэдсэнгүй, ер нь хэзээ ч мэдэхгүй ээ.
-Саруул эмчийг дуудаарай, Төгөлдөрийн догшрол эхэллээ гэх сувилагч залуугийн дуу Шархадны хурцын эрэгтэй тасгийг цочоолоо. Саруул эмч яаран гүйсээр өрөөнд орж ирэв. Удалгүй Төгөлдөрт тайвшруулах тариа хийлээ. Төгөлдөрийн нүд анилдаж, хайрт Саруул нүдэнд нь дахин үзэгдэн, бүр халуун амьсгаа нь түүний чихийг төөнөн гижигдэнэ. Надтай гэрлээч..., надтай гэрлээч... . Төгөлдөр гүн нойронд автжээ... .
2006 он, Шар хад эмнэлгийн цонхон дээр
Monday, September 29, 2008
Икэбана
Саяхан блог анд Заяа эгч минь Икэбанагийн буюу Японы амьд цэцгийн урлагийн тухай бичлэг оруулж байсан. Би гэдэг хүн оронд нь сурч байж л юу ч мэдэхгүйдээ баахан ичиж цаг зав гарвал бага ч болтугай олж мэдэх юмсан гэж бодож байсан юм. Санаж явбал бүтдэг гэж үнэн үг юмаа. Икэбана болон Япон уламжлалт цайны ёслолыг 20 орчим жил гадаад хүмүүст заасан Саано багштай танилцаад гэрт нь очих боломж надад таарсан юм. Багшийн 5 альбом дүүрэн шилмэл Икэбанагийн зургуудыг үзээд багшийг хүндэтгэж бас Японы уламжлалт амьд цэцгийн Икэбанагийн гайхамшигийг сурахсан гэсэн шинэ сонирхолд хөтлөгдсөн юм. Энэ тухайгаа багшид хэлж анхны бүтээлээ хийсэн нь нэг ийм болчихлоо. Ирэх сарын дундуур багшийн бие даасан үзэсгэлэн гарна. Чадвал Саано багшийнхаа бүтээлийн зургийг дарж блогтоо оруулнаа. Нээрээ багш маань намайг анх удаа гэхэд авьяас байна шүү гэж магтсан. Дараагийн бүтээл илүү гоё байна гэж амлья. Доорх зургийг даруухан хөөрхөн Заяа эгчдээ зориулья.


Monday, September 22, 2008
Баяртай гэж хэлсэнгүй ээ.

Японд ирээд анх найз болсон миний хөөрхөн найз Хё-Жён өнөөдөр нутаг буцлаа. Уг нь хэдхэн хоноод танилцсаны нэг жил болох гэж байсан юм. Би Солонгос хэл мэдэхгүй, Хё-Жён монгол хэл мэдэхгүй, англи япон хольж ярьсаар байгаад ямар ч байсан ойлголцоод байдаг байлаа. Хоёулаа адилхан хүний нутагт сурч амьдарч ядаж байгаа болоод ч тэрүү ижил төстэй юм их бий. Хё-Жёнтой хамт богино хугацаанд боловч олон сайхан дурсамжийг өнгөрүүлжээ.
Баярлалаа, миний найз болсонд. Нутагтаа хариад зорьж хүссэн бүхэндээ хүрээрэй, чамд аз жаргал хүсье. Бас болзсон ёсоороо хэзээ дуртай үедээ монголд ирээрэй. Цоомоо чинь хэзээд wellcome шүү. Баяртай гэдэг үгэнд би үнэхээр дургүй болохоор энэ үгийг хайртай хүмүүстээ хэлдэггүй юм.
Сайн яваарай миний хөөрхөн солонгос найз...
Friday, September 5, 2008
Баярлалаа
Зав гарах бүрт хамгийн түрүүн шалгаж уншдаг хэд хэдэн блог бий. Тэдгээр блогоос би, хайр дурлал, хагацал гуниг, хөгжилтэй хөгтэй явдлууд, баярлаж бахдам амжилт, болчимгүй тэвчимгүй алдаа оноо, босч ирж чадсан сэтгэлийн тэнхээ, бүтэн өдрийн эрч хүч , дэлхийн олон орны түүх соёл , мэдүүштэй дуулууштай сонин хачин, үерхэл нөхөрлөлийн үнэ цэнэ гээд амьдарлын гэрэл сүүдрийг ав авилхан олж хардаг юм. Бас тэдний дийлэнх нь аз жаргалтай гэр бүлийн тооныг түшилцэж байгаа хос баганын нэг нь, өрхөөрдөм хөөрхөн хүүхдийн эжий аав гэдэг нь хамгийн сайхан санагддаг.
Бяцхан охин, хөөрхөн хүүгийнхээ тухай блогтоо бичиж байхдаа ээж аавууд хамгийн жаргалтай байдаг байхдаа.
Түмээ, Бямбаа, Ганаа,Ганга Болорхон, Дестини,Пеэрл, Заяа, Болжмор эгч нар, Болжгоно дүүгийн аав, Саарал, Арсун ах нар гээд бүх ээж аавуудад баярлалаа.
Бяцхан охин, хөөрхөн хүүгийнхээ тухай блогтоо бичиж байхдаа ээж аавууд хамгийн жаргалтай байдаг байхдаа.
Түмээ, Бямбаа, Ганаа,Ганга Болорхон, Дестини,Пеэрл, Заяа, Болжмор эгч нар, Болжгоно дүүгийн аав, Саарал, Арсун ах нар гээд бүх ээж аавуудад баярлалаа.
Sunday, August 31, 2008
Баярын мэнд хүргэе.
Saturday, August 30, 2008
Монголдоо "харлачихмаар" байлаа
Монголруу хоёр долоо хоногийн визтэй яваад нэмж долоо хоног виз хэтрүүлэн, нийлээд гурван долоо хоног жаргаж байгаад ирлээ. Хайртай гэр бүлээ харж, хөөрхөн дүү нартаа эгчийн буурь гаргаж сургаж энэ тэр... андуудтайгаа буу халж хуушуур буузыг сүүтэй цайгаар даруулан араас нь диролл зажлах чинь сайхан юм байна хөө.Энэ Токиод байгаа миний таних нэг бус монгол охидууд л яаж ийгээд монголдоо харихгүй япон эрийн хүүхдийг нь гаргаад үлдчих юмсан гэж хэлэх юм. Үгүй ерөө энд юу нь сайхан байдаг байнаа. хүний нутаг л бол хүний нутаг ш дээ. Би лав олоон юмаа золиослон энд ирж ном сурч байгаагийнх чадахынхаа хэрээр толгойдоо юм хүүдийлж аваад ор сураггүй алга болох санаатай. Ер нь хүний нутагт удвал муу зан сурахдаг шүү. Өнөөдөр амралтын өдөр байсан болохоор солонгос найз охинтойгоо уулзсан. Монголоос Хё-Жёнд зориулан авсан ноолууран ороолтоо өгсөн чинь их баярлалаа. Хүний нутагт анх гэмгүй танилцсан хөөрхөн ааштай сайн хүүхэн байдаг юм.
Ёооё ирээд долоо хоноогүй монголоо санаад эхэллээ. Маргааш яг долоо хонох юм байна ш дээ. Хэзээ нэг төрийн өндөрлөгт байгаа эрхэм ноёдууд, монгол хүн монголдоо монгол ёсоороо эзэн нь байж хүн шиг амьдарч болох "хугацаагүй виз" олгох юм болоо. Визээ хэтрүүлээд тэр чигээрээ "харлачихмаар" л байлаа. Гэвч ....
Монголын минь хичнээн оюунлаг залуус хүний нутагт хар цагаанаар амьдарч байгааг тэд ер нь мэддэг болов уу даа. Эх орноо хөгжүүлэх хүмүүс хүний нутагт хүчээ өгөөд л байж байна шүү дээ, мэдээж хөгжсөн хөлжсөн газраас юм сурах нь зөв боловч сурч дуусаад эх орондоо харьж ирж байгаа нь хэд байгаа болоо. За санаа зовохоос өөр юм ямар чадах биш дээ.
Санаа зөв бол заяа зөв гэдэг, монголчууд минь уг нь санаа зөв хүмүүс юмсан , заяа минь зөв л байгаасай.
Харийн нутаг давчдаад байноооооооооооо
Friday, August 15, 2008
Wednesday, July 2, 2008
Saturday, May 31, 2008
Sunday, May 18, 2008
Амьд нь л хайрла, алаг хорвоод үхэл байдаг юм
Монгол гэж жижигхэн юмаа, хаа ч явсан заавал яаж ийж байгаад таньдаг хүнтэйгээ таарчих юм. Өнгөрсөн 9 сард нэгэн өвөө хавдар өвчнөөр нас барсан юм. Өвөөгийн охинтой нь Солонгост таараалдаад. Тэр солилцоогоор ирээд ажиллаж байгаа гэнээ. Намайг хармагцаа муу аавыгаа санаад байнаа гээд нүдэндээ нулимс цийлэгнүүлэв.
Тухайн үед өвөөгийн талаар бичлэгийг блогмн дээр бичиж байснаа саналаа. Энэ удаа энд оруулчихья. Тэгээд ч сүүлийн үед хүний амьдралын талаар их боддог болчихжээ.
Миний сүүлчийн хүсэл-архи уумаар байна
Энэ үгийг надад 65 настай нэг өвөө хэлсэн юм. Ходоодны хавдар гэж оношлодоод 2 жил гаруй зовж шаналсан энэ өвөө өчигдөр үүрээр энэ хорвоогоос явлаа. Түүний сүүлийн хүсэл “архи уумаар байна” гэсэн гуравхан үг байв. Би өвөөгийн хүүхдүүдийг дуудаад аавынх нь архи уухыг хүсч байгаа сүүлчийн хүсэлтийг хэлсэн боловч хүүхдүүд нь (хөнгөвчлөх анагаах ухаанд өвчитний сүүлчийн хүслийг биелүүлэхийг заасан байдаг.)
- Ходоодны хавдар өвчтэй хүн архи ууж болдог юмуу гэж омогдонгуй асуув.
- Ходоодны хавдар өвчтэй хүн архи ууж болохгүй нь үнээн, харин архи уухсан гэсэн хүсэл бол аавын чинь эцсийн хүсэл байж магадгүй ээ. Би архи уулга, битгий уулга гэж хэлж чадахгүй. Аав чинь архи уусан ч уугаагүй ч амьд байх цаад хугацаа 24 цаг хүрэхтэй үгүйтэй байгаа. Одоо 6 цаг өнгөрөхөд бүр унтаа байдалд орох болно. Тийм болохоор шийдвэрээ хурдхан гаргаарай гэж хэллээ.
Миний зүгээс би өвөөгийн өвчинг намдаасан, 5 хоног хатчихаад гарахгүй байсан өтгөнг гадагшлуулж, шулуун гэдсээр хооллосон, уначихаад байсан даралтыг 80:40 болголоо, одоо өвөө ухаан саруул байна. Харин өвөөгийн амнаас нь үе үе гарах цусыг салпеткаар (хөнгөвлөх анагаах ухаанд ам болон хамраас гарсан цусыг ногоон салпеткаар арчдаг ба энэ нь цусны өнгийг мэдэгдэхгүй шингээж авдаг.Учир нь өвчтөн цусаа хараад айж сандарч болзошгүй. ) сэжиглэнгүй арчиж байгаа охиныг нь / одоо энэ аавыгаа санаад байна гээд уйлсан эмэгтэй/ харахаас дургүй хүрээд байна. Төрүүлж өсгөсөн охин нь өөрөөс нь сэжиглээд байгааг өвгөн мэдээд цусаа гаргахгүй гэж залгиад буцаад хахна. Цус тогтоох гэж ЕАКХ хийсэн боловч цус тогтсонгүй. Дээрээс нь хоол идэхгүй тураалд орчихсон, захын судас цөм спазм болчихсон болохоор би хэвлийн арьсан доор 400 мл шингэн сэлбэлээ. Гэвч өвөөгийн одоогийн байдалд дүгнэлт хийхэд удахгүй ээ.
2 цаг гаруй өвгөний гэр бүлийнхэн “зөвлөлдөж” байж гаргасан шийдвэр нь аавдаа архи өгөхгүй гэсэн байлаа. Энэ удаа би дуугай байж чадсангүй ээ.
- Манай эмнэлэгийн үйл ажиллагаа бусад эмнэлэгийнхээс огт өөрөө. Энд хэвтэж байгаа хүн эдгэх гэж биш өвчнөө хөнгөвчлөх гэж хэвтдэг юм. Өөрөөр хэлбэл нэгэнт эдгэхгүй оноштой хүмүүс эцсийн мөч хүртлээ бие болоод сэтгэлийн зовиур шаналалгүй хорвоогоос явахад тусладаг эмнэлэг. Одоо аав чинь архи уухыг хүсч байна. Хавдар гэж оношлогдсоноосоо хойш 2 жил гаруй хугацаанд архи уугаагүй гэдэг өвөөгөөс (40 жил орчим архи уусан, энэ нь ходоодны хавдрын шалтгаан болсон байж болзошгүй) их хүч тэнхээ шаарджээ. Гэвч одоо аавд чинь нэг хүрэхгүй хоногийн амьд байх хугацаа байна. Надад л лав олон хүсэл байдаг, та нарт ч мөн адил байдаг байх, тэгвэл аавын чинь цор ганцхан хүсэл бол балга архи л хүсч байна. Энэ балга архи аавд чинь нас нэмэхгүй, харин та нарын сэжиглэж байгаагаар архи эрүүл мэндэд хортой үхүүлнэ гэж байгаа бол аль 40 жилийн өмнөөс эхлээд хорлодогоо хорлоод өдий хүрчээ. Тэр үед аавдаа ахдаа архи өгөхгүй байх арга хэмжээ авч байх ёстой байсан юм. Энэ үгийг дөнгөж хэлмэгцээ л би амаа барилаа.
Би хатуу үг хэлчихжээ, хэдийгээр үнэн үг боловч энэ эмч хүний амнаас гарах ёсгүй үг байсан юм. Гэвч ам алдвал барьж болохгүй ш дээ...
Би өвчитний түүх дээр эргэлтийн тэмдэглэл хөтлөж эхэллээ.
Тэгээд шулуун гэдэсний хавдартай өөр нэгэн өвчитний шээсийг катетраар авахаар бослоо. Нэг мэдэхэд шөнийн 1:00 цаг. Өвчитнүүдээ ээлжлэн эргэх, зав чөлөөндө мэрэгжлийн номоо харах гэсээр нэг мэдэхэд 5:15 минут болов. Өвөө агональд (үхлийн өмнөх байдал) оржээ. Миний бодсоноос хурдан байна. Буянтай хүн зовохгүйгээр нас бардаг гэлүү, өвөө унтаа чигээрээ хорвоогоос явлаа, гэвч сүүлийн хүсэлтэйгээ хамт.
Зүүлт: Нээрээ би эмч хүнийхээ үүднээс өвөөгийн хүслийг биелүүлэх гээд байв уу, эсвэл өөрийнхөө аавынхаа эцсийн гэх хүслийг сонсож чадаагүй болохоор тэгж зүтгэсэн юм болов уу даа , одоо бодохоор хүүхдүүд нь өвөөд балга архи уулгачихгүй дээ гэж дотроо битүүхэн боддог юм.
Энэхүү тэмдэглэл нь сайн эмч болохсон гэж зорьж явдагийнхаа хувьд өөрийнхөө алдаа оноон дээр дүгнэлт хийхэд хожим хэрэг болох байх гэсэн үүднээс тэмдэглэн үлдээдэг хувийн чанартай тэмдэглэл болно.
Тухайн үед өвөөгийн талаар бичлэгийг блогмн дээр бичиж байснаа саналаа. Энэ удаа энд оруулчихья. Тэгээд ч сүүлийн үед хүний амьдралын талаар их боддог болчихжээ.
Миний сүүлчийн хүсэл-архи уумаар байна
Энэ үгийг надад 65 настай нэг өвөө хэлсэн юм. Ходоодны хавдар гэж оношлодоод 2 жил гаруй зовж шаналсан энэ өвөө өчигдөр үүрээр энэ хорвоогоос явлаа. Түүний сүүлийн хүсэл “архи уумаар байна” гэсэн гуравхан үг байв. Би өвөөгийн хүүхдүүдийг дуудаад аавынх нь архи уухыг хүсч байгаа сүүлчийн хүсэлтийг хэлсэн боловч хүүхдүүд нь (хөнгөвчлөх анагаах ухаанд өвчитний сүүлчийн хүслийг биелүүлэхийг заасан байдаг.)
- Ходоодны хавдар өвчтэй хүн архи ууж болдог юмуу гэж омогдонгуй асуув.
- Ходоодны хавдар өвчтэй хүн архи ууж болохгүй нь үнээн, харин архи уухсан гэсэн хүсэл бол аавын чинь эцсийн хүсэл байж магадгүй ээ. Би архи уулга, битгий уулга гэж хэлж чадахгүй. Аав чинь архи уусан ч уугаагүй ч амьд байх цаад хугацаа 24 цаг хүрэхтэй үгүйтэй байгаа. Одоо 6 цаг өнгөрөхөд бүр унтаа байдалд орох болно. Тийм болохоор шийдвэрээ хурдхан гаргаарай гэж хэллээ.
Миний зүгээс би өвөөгийн өвчинг намдаасан, 5 хоног хатчихаад гарахгүй байсан өтгөнг гадагшлуулж, шулуун гэдсээр хооллосон, уначихаад байсан даралтыг 80:40 болголоо, одоо өвөө ухаан саруул байна. Харин өвөөгийн амнаас нь үе үе гарах цусыг салпеткаар (хөнгөвлөх анагаах ухаанд ам болон хамраас гарсан цусыг ногоон салпеткаар арчдаг ба энэ нь цусны өнгийг мэдэгдэхгүй шингээж авдаг.Учир нь өвчтөн цусаа хараад айж сандарч болзошгүй. ) сэжиглэнгүй арчиж байгаа охиныг нь / одоо энэ аавыгаа санаад байна гээд уйлсан эмэгтэй/ харахаас дургүй хүрээд байна. Төрүүлж өсгөсөн охин нь өөрөөс нь сэжиглээд байгааг өвгөн мэдээд цусаа гаргахгүй гэж залгиад буцаад хахна. Цус тогтоох гэж ЕАКХ хийсэн боловч цус тогтсонгүй. Дээрээс нь хоол идэхгүй тураалд орчихсон, захын судас цөм спазм болчихсон болохоор би хэвлийн арьсан доор 400 мл шингэн сэлбэлээ. Гэвч өвөөгийн одоогийн байдалд дүгнэлт хийхэд удахгүй ээ.
2 цаг гаруй өвгөний гэр бүлийнхэн “зөвлөлдөж” байж гаргасан шийдвэр нь аавдаа архи өгөхгүй гэсэн байлаа. Энэ удаа би дуугай байж чадсангүй ээ.
- Манай эмнэлэгийн үйл ажиллагаа бусад эмнэлэгийнхээс огт өөрөө. Энд хэвтэж байгаа хүн эдгэх гэж биш өвчнөө хөнгөвчлөх гэж хэвтдэг юм. Өөрөөр хэлбэл нэгэнт эдгэхгүй оноштой хүмүүс эцсийн мөч хүртлээ бие болоод сэтгэлийн зовиур шаналалгүй хорвоогоос явахад тусладаг эмнэлэг. Одоо аав чинь архи уухыг хүсч байна. Хавдар гэж оношлогдсоноосоо хойш 2 жил гаруй хугацаанд архи уугаагүй гэдэг өвөөгөөс (40 жил орчим архи уусан, энэ нь ходоодны хавдрын шалтгаан болсон байж болзошгүй) их хүч тэнхээ шаарджээ. Гэвч одоо аавд чинь нэг хүрэхгүй хоногийн амьд байх хугацаа байна. Надад л лав олон хүсэл байдаг, та нарт ч мөн адил байдаг байх, тэгвэл аавын чинь цор ганцхан хүсэл бол балга архи л хүсч байна. Энэ балга архи аавд чинь нас нэмэхгүй, харин та нарын сэжиглэж байгаагаар архи эрүүл мэндэд хортой үхүүлнэ гэж байгаа бол аль 40 жилийн өмнөөс эхлээд хорлодогоо хорлоод өдий хүрчээ. Тэр үед аавдаа ахдаа архи өгөхгүй байх арга хэмжээ авч байх ёстой байсан юм. Энэ үгийг дөнгөж хэлмэгцээ л би амаа барилаа.
Би хатуу үг хэлчихжээ, хэдийгээр үнэн үг боловч энэ эмч хүний амнаас гарах ёсгүй үг байсан юм. Гэвч ам алдвал барьж болохгүй ш дээ...
Би өвчитний түүх дээр эргэлтийн тэмдэглэл хөтлөж эхэллээ.
Тэгээд шулуун гэдэсний хавдартай өөр нэгэн өвчитний шээсийг катетраар авахаар бослоо. Нэг мэдэхэд шөнийн 1:00 цаг. Өвчитнүүдээ ээлжлэн эргэх, зав чөлөөндө мэрэгжлийн номоо харах гэсээр нэг мэдэхэд 5:15 минут болов. Өвөө агональд (үхлийн өмнөх байдал) оржээ. Миний бодсоноос хурдан байна. Буянтай хүн зовохгүйгээр нас бардаг гэлүү, өвөө унтаа чигээрээ хорвоогоос явлаа, гэвч сүүлийн хүсэлтэйгээ хамт.
Зүүлт: Нээрээ би эмч хүнийхээ үүднээс өвөөгийн хүслийг биелүүлэх гээд байв уу, эсвэл өөрийнхөө аавынхаа эцсийн гэх хүслийг сонсож чадаагүй болохоор тэгж зүтгэсэн юм болов уу даа , одоо бодохоор хүүхдүүд нь өвөөд балга архи уулгачихгүй дээ гэж дотроо битүүхэн боддог юм.
Энэхүү тэмдэглэл нь сайн эмч болохсон гэж зорьж явдагийнхаа хувьд өөрийнхөө алдаа оноон дээр дүгнэлт хийхэд хожим хэрэг болох байх гэсэн үүднээс тэмдэглэн үлдээдэг хувийн чанартай тэмдэглэл болно.
Wednesday, May 7, 2008
Сэтгэлд ургасан мөнхийн цэцэг

Тэгэхэд бүлээн салхи салхилж, шарлаж унасан навчис хөл доор гунигтайхан тийчлэн байсан намрын нэг өдөр байсаан. Хаврын дэггүй салхийг сөрөн сөрөн нахиалсан хэнзхэн ногоон нахиа зуны дэггүй аалинд өсч томроод, удалгүй байгалийн хуулиар өтөлж шарлаад унасан нь тэр биз.
Сайн дурын ажил хийж байгаад ойртож хайрласан нэгэн бяцхан охины нас барсныг сонсоод даанч хатуу хорвоог гомдон гомдон уйлж сууж байлаа.
... Зулаанаа гэж ээж нь өхөөрдөн дууддаг тэр охин дөнгөж есхөн настай байсан юм. Ээжийнхээ гараас хөтлөөд эрдмийн мөрийг хөөж сургуульд орсон өвлөө тархины хавдар гэсэн аймшигт өвчин тусаад намрын тэр нэгэн өглөөг хүртэл арван нэгэн сар өвчинтэйгээ тэмцсээр хорвоог орхисон нь өчигдөр болсон мэт тодхон санагдана. Зулаанаа миний чагнуурыг чихэндээ зүүн өөрийнхөө зүрхийг чагнаснаа,
-Цолмон эгчээ миний зүрх ийм тод, жигдхэн цохилж байгаа юм чинь би үхэх болоогүй юм байна. Би үхэхгүй ээ, том болоод сайн дуучин болно. Тэгээд зохиосон дуугаа өөрөө дуулах болноо гэж билээ.
- Зулаанаа чи шүлэг зохиодог юмуу ?
- Тийм ээ, гэхдээ хэнд ч уншуулдаггүй боловч таньд бол болноо гээд элемэнт дэвтэр дүүрэн эв дүйгүйхэн бичсэн шүлгийн цомгоо үзүүлэв.
Зулаанаагийн агуу шүлгийн цомгон дундаас “Зун” гэдэг шүлэг нь надад хамгийн их таалагдаж билээ.
Намайг очих болгонд Зулаанаа улам бүр л турж, хүүхдийн дүрсгүйхэн хөөрхөн инээд нь мушийх төдийxнөөр солигдож, харсаар байтал айхтар өвчний бүх шинж тэмдгүүд хэтэрхий тод илэрч байсан ч эжийгээ зовоохгүй гэсэндээ шүд зуун өөрөө босч бие засна гэдэг байсан нь турьхан бие, хэнзхэн наснаас гарамгүй их сэтгэлийн тэвчээр байж дээ.
Хүчээр шахам жижиг аягаap шингэн бантан, зөөлөн тараг иддэг байсан бол харахын төдийд л бөөлжиж огих боллоо. Сүүлдээ Зулаанааг судсаар тэжээхээс өөр аргагүй болов.
Зулаанаагийн, миний хоёр хуруунаас нарийхан болсон турьхан гарлуу зүү хатгасан нь өөрийнхөө зүрхрүү хатгах адил өвдсөнсөн. Арай гэж олсон судсаа алдчихгүй гэсэндээ атгаад сууж байгаад нам унтсан миний толгойг Зулаанаа өөрийнхөө өвөр дээр тавьсан гэдгийг хожим ээжээс нь сонсоод нулимсаа хорьж дийлээгүй билээ.
... Тэр өдөр Зулаанаагийн ээжид сүүтэй цай чанаж, шөл хийгээд очив.Өвчин намдаах хүчтэй тариандаа нам унтсан Зулаанаагийн тоологдом хэдхэн ширхэг үсэнд миний бэлэглэсэн хавчаар байхыг хараад яагаад хүний хүүхдэд ингэтлээ дассандаа өөртөө гайхаж билээ. Бид хоёрын хооронд дусал цусны холбоо байхгүй ээ, гэвч энэ бяцхан охины сэтгэлийн агуу их тэвчээр, зөөлөн хайр хоёр төрсөн дүүгээс минь өөрцгүй дотно болгож, удахгүй хэзээ ч ирэхгүйгээр явна гэсэн бодит үнэнийг зөвшөөрч чадахгүй болгоход хүргэсэн юм.
... Гадаа хэдийнэ харанхуй болжээ. Зулаанаагийн амин чухал үзүүлэлт бүгд хэвийн, жижүүр эмч байнга шалгаастай... .
Маргааш өглөө нь өглөө шуурхай хуралд орсон байх хооронд Зулаанаагийн ээжээс утсанд дуудлага иржээ. Хармагцаа буцааж залгав. Утас дийд дийд... .
Өдрийн цайны цагаар дахин залгав. Үл таних эрэгтэй хүний хоолой
- ... эгч нэгдүгээр эмнэлгийн моргруу явсан, би дүү нь байна.
- Яагаад юу болов... .
... Тиймээ Зулаанаа минь ээжээсээ надаас энэ хорвоогоос үүрд явчихжээ.
Нас барахаасаа хоёр цагийн өмнө буюу шөнө 3 цагийн үед морфины үйлчилгээ гарахад Зулаанаа сэрж, өлсөж байгаагаа хэлээд, миний аваачсан шөлнөөс хоёр халбага уусан гэдгийг хожим сонсоод бид хоёр хувь Заяагаар учирч гэдэгт итгэсэн юм. Учир нь Зулаанаа 5 хоног уснаас өөр юм уугаагүй билээ.
... Саяхан Токиогийн Инокашира цэцэрлэгрүү Сакура цэцгийг үзэхээр явлаа. Хаврын энэ өдрүүдэд хаа сайгүй үзэсгэлэнт Сакура цомирлогоо дэлгэн ер бусын байж ажээ. Өглөө хэрэг болгон зургийн аппаратаа цүнхэндээ хийсэн боловч өөр цүнх аваад гарчихжээ, зураг дарах талаар болов.Тэгээд нөгөөдөр олдох 2 цаг гаруй заваа дахин ирж зураг дарахад зориулахаар шийдлээ.
Нөгөөдөр нь шөнөжин цутгасан борооны дараа дөнгөж уржигдархан хамаг л гоо үзэсгэлэнгээ дэлгэн байсан үзэсгэлэнт Сакура цэцгийн дэлбээг олж харсангүй.
Сакура гэж ийм л богинохон настай ажээ. За яахав, дараа жил дахин цэцэглэх юм хойно зураг дарна даа.
Энэ үгийг өөртөө хэлэх үед Зулаанаагийн тухай бодол толгойд орж ирсэн юм. Тиймээ Зулаанаа гэдэг хөөрхөн охин хэдийгээр есхөн жил амьдраад хорвоогоос буцсан боловч хэн нэгэн сайхан ээж аавын цэцэгнээс хөөрхөн охин нь болоод төрөх болноо.
... Хэдийгээр зураг дарж амжаагүй боловч нүдээ аних болгонд харагддаг үзэсгэлэнт Сакура цэцэг адил Зулаанаа дүү хорвоо дээр байхгүй болсон ч миний сэтгэлд үргэлж зул адил асч, цэцэг адил дэлбээлж, намайг хайрлаж, намайг дэмжиж, зоригжуулж явдаг юм. Тиймээ миний сэтгэлд ургасан Зулаанаа гэдэг цэцэг хэзээ ч унахгүй, мөнхийн цэцэг юм шүү.
... Тэгэхэд бүлээн салхи салхилж, шарлаж унасан навчис хөл доор гунигтайхан тийчлэн байсан намрын нэг өдөр байсаан. Хаврын дэггүй салхийг сөрөн сөрөн нахиалсан хэнзхэн ногоон нахиа зуны дэггүй аалинд өсч томроод, удалгүй байгалийн хуулиар өтөлж шарлаад унасан нь тэр биз. Тэр үед нүцгэрч хувхайрсан мододыг нь би хараагүй юм. Лав миний сэтгэл шиг гунигтай байсан байхдаа... .
... . Одоо ч тэр мододыг ямаршуухан буйг би харахгүй байгаа боловч, харсан мэт мэдэж байна. Хаврын дэггүй салхийг сөрөн сөрөн цухуйх хэнзхэн ногоон нахиагаа өлгийдөөд, нялх үрээ энхрийлэн бүүвэйлэх ээжийн мишээл шиг үзэсгэлтэй байгаа байхдаа.
Буцах ирэхийн жамаа гэж...
Сайн дурын ажил хийж байгаад ойртож хайрласан нэгэн бяцхан охины нас барсныг сонсоод даанч хатуу хорвоог гомдон гомдон уйлж сууж байлаа.
... Зулаанаа гэж ээж нь өхөөрдөн дууддаг тэр охин дөнгөж есхөн настай байсан юм. Ээжийнхээ гараас хөтлөөд эрдмийн мөрийг хөөж сургуульд орсон өвлөө тархины хавдар гэсэн аймшигт өвчин тусаад намрын тэр нэгэн өглөөг хүртэл арван нэгэн сар өвчинтэйгээ тэмцсээр хорвоог орхисон нь өчигдөр болсон мэт тодхон санагдана. Зулаанаа миний чагнуурыг чихэндээ зүүн өөрийнхөө зүрхийг чагнаснаа,
-Цолмон эгчээ миний зүрх ийм тод, жигдхэн цохилж байгаа юм чинь би үхэх болоогүй юм байна. Би үхэхгүй ээ, том болоод сайн дуучин болно. Тэгээд зохиосон дуугаа өөрөө дуулах болноо гэж билээ.
- Зулаанаа чи шүлэг зохиодог юмуу ?
- Тийм ээ, гэхдээ хэнд ч уншуулдаггүй боловч таньд бол болноо гээд элемэнт дэвтэр дүүрэн эв дүйгүйхэн бичсэн шүлгийн цомгоо үзүүлэв.
Зулаанаагийн агуу шүлгийн цомгон дундаас “Зун” гэдэг шүлэг нь надад хамгийн их таалагдаж билээ.
Намайг очих болгонд Зулаанаа улам бүр л турж, хүүхдийн дүрсгүйхэн хөөрхөн инээд нь мушийх төдийxнөөр солигдож, харсаар байтал айхтар өвчний бүх шинж тэмдгүүд хэтэрхий тод илэрч байсан ч эжийгээ зовоохгүй гэсэндээ шүд зуун өөрөө босч бие засна гэдэг байсан нь турьхан бие, хэнзхэн наснаас гарамгүй их сэтгэлийн тэвчээр байж дээ.
Хүчээр шахам жижиг аягаap шингэн бантан, зөөлөн тараг иддэг байсан бол харахын төдийд л бөөлжиж огих боллоо. Сүүлдээ Зулаанааг судсаар тэжээхээс өөр аргагүй болов.
Зулаанаагийн, миний хоёр хуруунаас нарийхан болсон турьхан гарлуу зүү хатгасан нь өөрийнхөө зүрхрүү хатгах адил өвдсөнсөн. Арай гэж олсон судсаа алдчихгүй гэсэндээ атгаад сууж байгаад нам унтсан миний толгойг Зулаанаа өөрийнхөө өвөр дээр тавьсан гэдгийг хожим ээжээс нь сонсоод нулимсаа хорьж дийлээгүй билээ.
... Тэр өдөр Зулаанаагийн ээжид сүүтэй цай чанаж, шөл хийгээд очив.Өвчин намдаах хүчтэй тариандаа нам унтсан Зулаанаагийн тоологдом хэдхэн ширхэг үсэнд миний бэлэглэсэн хавчаар байхыг хараад яагаад хүний хүүхдэд ингэтлээ дассандаа өөртөө гайхаж билээ. Бид хоёрын хооронд дусал цусны холбоо байхгүй ээ, гэвч энэ бяцхан охины сэтгэлийн агуу их тэвчээр, зөөлөн хайр хоёр төрсөн дүүгээс минь өөрцгүй дотно болгож, удахгүй хэзээ ч ирэхгүйгээр явна гэсэн бодит үнэнийг зөвшөөрч чадахгүй болгоход хүргэсэн юм.
... Гадаа хэдийнэ харанхуй болжээ. Зулаанаагийн амин чухал үзүүлэлт бүгд хэвийн, жижүүр эмч байнга шалгаастай... .
Маргааш өглөө нь өглөө шуурхай хуралд орсон байх хооронд Зулаанаагийн ээжээс утсанд дуудлага иржээ. Хармагцаа буцааж залгав. Утас дийд дийд... .
Өдрийн цайны цагаар дахин залгав. Үл таних эрэгтэй хүний хоолой
- ... эгч нэгдүгээр эмнэлгийн моргруу явсан, би дүү нь байна.
- Яагаад юу болов... .
... Тиймээ Зулаанаа минь ээжээсээ надаас энэ хорвоогоос үүрд явчихжээ.
Нас барахаасаа хоёр цагийн өмнө буюу шөнө 3 цагийн үед морфины үйлчилгээ гарахад Зулаанаа сэрж, өлсөж байгаагаа хэлээд, миний аваачсан шөлнөөс хоёр халбага уусан гэдгийг хожим сонсоод бид хоёр хувь Заяагаар учирч гэдэгт итгэсэн юм. Учир нь Зулаанаа 5 хоног уснаас өөр юм уугаагүй билээ.
... Саяхан Токиогийн Инокашира цэцэрлэгрүү Сакура цэцгийг үзэхээр явлаа. Хаврын энэ өдрүүдэд хаа сайгүй үзэсгэлэнт Сакура цомирлогоо дэлгэн ер бусын байж ажээ. Өглөө хэрэг болгон зургийн аппаратаа цүнхэндээ хийсэн боловч өөр цүнх аваад гарчихжээ, зураг дарах талаар болов.Тэгээд нөгөөдөр олдох 2 цаг гаруй заваа дахин ирж зураг дарахад зориулахаар шийдлээ.
Нөгөөдөр нь шөнөжин цутгасан борооны дараа дөнгөж уржигдархан хамаг л гоо үзэсгэлэнгээ дэлгэн байсан үзэсгэлэнт Сакура цэцгийн дэлбээг олж харсангүй.
Сакура гэж ийм л богинохон настай ажээ. За яахав, дараа жил дахин цэцэглэх юм хойно зураг дарна даа.
Энэ үгийг өөртөө хэлэх үед Зулаанаагийн тухай бодол толгойд орж ирсэн юм. Тиймээ Зулаанаа гэдэг хөөрхөн охин хэдийгээр есхөн жил амьдраад хорвоогоос буцсан боловч хэн нэгэн сайхан ээж аавын цэцэгнээс хөөрхөн охин нь болоод төрөх болноо.
... Хэдийгээр зураг дарж амжаагүй боловч нүдээ аних болгонд харагддаг үзэсгэлэнт Сакура цэцэг адил Зулаанаа дүү хорвоо дээр байхгүй болсон ч миний сэтгэлд үргэлж зул адил асч, цэцэг адил дэлбээлж, намайг хайрлаж, намайг дэмжиж, зоригжуулж явдаг юм. Тиймээ миний сэтгэлд ургасан Зулаанаа гэдэг цэцэг хэзээ ч унахгүй, мөнхийн цэцэг юм шүү.
... Тэгэхэд бүлээн салхи салхилж, шарлаж унасан навчис хөл доор гунигтайхан тийчлэн байсан намрын нэг өдөр байсаан. Хаврын дэггүй салхийг сөрөн сөрөн нахиалсан хэнзхэн ногоон нахиа зуны дэггүй аалинд өсч томроод, удалгүй байгалийн хуулиар өтөлж шарлаад унасан нь тэр биз. Тэр үед нүцгэрч хувхайрсан мододыг нь би хараагүй юм. Лав миний сэтгэл шиг гунигтай байсан байхдаа... .
... . Одоо ч тэр мододыг ямаршуухан буйг би харахгүй байгаа боловч, харсан мэт мэдэж байна. Хаврын дэггүй салхийг сөрөн сөрөн цухуйх хэнзхэн ногоон нахиагаа өлгийдөөд, нялх үрээ энхрийлэн бүүвэйлэх ээжийн мишээл шиг үзэсгэлтэй байгаа байхдаа.
Буцах ирэхийн жамаа гэж...
Зун.
Нар нь хав халуун
Навч нь нов ногоон
Тэнгэр нь цэв цэлмэг
Тэнгэс нь хөв хөх
Зуны улирал сайхан даа
Зулзган нас минь гоё доо
Зун цаг дуусахаар муухай ч
Зуурдын төдий өнгөрөх нь харамсалтай ч
Намар болохоор сургуульд явна
Сурч мэдээд сайн хүн болно
Эрдэм сураад ихийг бүтээнэ
Ээжийнхээ ачийг заавал хариулна.
Зүүлт: Хүндэтгэх шалтгаанаар Зулаанаагийн нэрийг өөрчилсөн болно.
Мөн “Зун” шүлэгт бага зэрэг засвар орсон тул хүлцэл өчье
Энэ шүлгийг Зулаанаа сургуульд орсон намрынхаа зун нь бичсэн юм.
5 настайдаа уншиж бичиж сурсан Зулаанаа минь өнөөдөр амьд байсан бол 3 дугаар ангийн мундаг сурагч байх байсан нь гарцаагүй.
Токио хот
2008 он 4 сар
Subscribe to:
Posts (Atom)








